«اباذر صالحیان» مدیرگروه مستند شبکه افق در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس در مورد مسئله تحریف در تولیدات مستند دفاع مقدس و تاریخ انقلاب اظهار داشت: در فضای بازنمایی و به تصویر کشیدن مباحث تاریخی چه در حوزه داستانی و چه در حوزه مستند مهمترین مسئله این است که بتوانیم موضوع را تا حد امکان دور از فضای تحریف و انحراف به تصویر بکشیم. البته در نهایت، هر اثری که ساخته میشود چه مستند و چه فیلم داستانی ناگزیر تصویر و نگاه سازنده را بازتاب میدهد و روایت او را نمایان میکند؛ اما با این حال، باید در این زمینه وسواس زیادی به خرج داد و با دقت نظر عمل کرد. شاید بتوان گفت مهمترین بخش کار ما همینجاست.
صالحیان در مورد اقدامات شبکه افق برای جلوگیری از تحریف تصریح نمود: همهچیز وابسته به موضوع است. گاهی در حوزه دفاع مقدس کار میکنیم، گاهی در تاریخ انقلاب، و گاهی هم سراغ دورههای قدیمیتر، مثل تاریخ باستان یا تاریخ معاصر میرویم. به فراخور موضوع، مستند و سوژهای که روی آن کار میکنیم، از متخصصان این حوزهها کمک میگیریم. فرض بفرمایید در موضوع تاریخ انقلاب، از دکتر حقانی دعوت میکنیم تا بهعنوان ناظر و کارشناس، در کنار پروژه حضور داشته باشند، یا از دوستان دیگری که در مقاطع مختلف تخصص دارند، بهعنوان بخشی از تیم پروژه استفاده میکنیم. حضور این کارشناس ناظر بسیار مهم است، چون اگر همه این زحمات کشیده شود اما به این نکته دقت نشود، طبیعتاً کل کار هدر میرود و نتیجهاش تحریف یا بهاصطلاح، قلب واقعیت خواهد بود.
مدیرگروه مستند شبکه افق همچنین در مورد چالش های ورود هوش مصنوعی به سینمای مستند بیان کرد: برخی از دوستان نسبت به فضای هوش مصنوعی نگرانی و حتی ترس دارند که البته بهویژه در حوزه مستند، نگرانی بهجایی هم هست. این وضعیت تا حدی شبیه همان زمانی است که بازسازیهای بسیار نزدیک به واقعیت باب شد؛ از دورهای که آقای مهدویان این مسیر را آغاز کردند یا حتی تجربهای که خود ما در مستند «پدر طالقانی» داشتیم. در همان مقطع هم این ایراد به ما گرفته میشد که شما دارید واقعیت را تحریف میکنید و تصاویری تولید میکنید که ممکن است بهجای تصویر آرشیوی تلقی شود. این ایراد، ایراد واقعی است و این نگرانی هم نگرانی درستی است.
او ادامه داد: مسئله اینجاست که نمیشود از آن فرار کرد. امروز دیگر نمیتوان هوش مصنوعی را کتمان کرد یا نادیده گرفت؛ باید برایش تدبیری اندیشید. مثلاً خود من خیلی تأکید دارم که در فیلمهایی که شخصاً میسازم، یا در آثاری که در مجموعه افق تولید میشود، نوعی استانداردسازی صورت بگیرد؛ به این معنا که در تصاویر آرشیوی یا بازسازیشده، یک علامت، لوگو یا شاخص مشخص وجود داشته باشد؛ چیزی در گوشه تصویر که نشان بدهد این پلان، بازسازی رئال است یا با هوش مصنوعی تولید شده. ما نمیتوانیم از این ابزار فرار کنیم؛ چه بخواهیم و چه نخواهیم، حضور دارد و میتواند کمککننده باشد.
وی افزود: در نهایت، همه این کارها را انجام میدهیم تا بتوانیم یک موضوع را برای مخاطب به تصویر بکشیم. این ابزارها چه هوش مصنوعی و چه ابزارهای گرافیکی دیگر در این مسیر به ما کمک میکنند تا مخاطب ارتباط بهتری برقرار کند و بتواند با موضوع و سوژه، ارتباط جدیتر و محکمتری بگیرد. بنابراین، استفاده از این ابزار اجتنابناپذیر است. اما به نظرم آنجایی که متولیان امر حضور دارند، باید استانداردی مشخص شود؛ اینکه اعلام شود تصاویر بازسازیشده چه با هوش مصنوعی و چه به هر شکل دیگر الزاماً باید یک شاخصه مشخص داشته باشند تا معلوم شود این تصویر یا این پلان، بازسازی است.
صالحیان با بیان این مطلب که ما طبیعتاً در شبکه افق یک مأموریت داریم که ناظر به محتواست؛ متذکر شد: یعنی اگرچه شبکه مستند بهعنوان یک شبکه تخصصی، مأموریتش این است که ژانرهای مختلف، موضوعات متنوع و از نظر فنی و هنری، شکلهای گوناگون مستند را حتماً در سبد تولیدات خود داشته باشد، اما برای ما اولویت کمی متفاوت است. برای ما، محتوا در درجه اول قرار دارد و مباحث قالب، مسائل فنی و تکنیکی و این موارد، در مرتبه دوم اهمیت قرار میگیرند.
«اباذر صالحیان» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: حداقل در این مقطعی که بنده حضور دارم و همچنین در دورههای قبل که بزرگواران دیگری بهعنوان مسئول گروه مستند فعالیت میکردند، همواره تلاش و تأکید بر این بوده که از نیروهای مختلف و شیوههای متنوع استفاده شود و بتوانیم به یک نگاه جامع برسیم؛ هم از نظر دیدگاهها و نگاههای متفاوت فیلمسازانی که در این حوزه فعالیت میکنند و هم از نظر مباحث فرمی و تکنیکی. هدف این بوده که ژانرهای مختلف و شکلهای متنوع ساختاری در تولیدات پوشش داده شود.
ارسال نظر