در آستانه ۱۲ بهمن و سالروز بازگشت تاریخی امام خمینی(ره)، بنیانگذار نظام جمهوری اسلامی ایران، بهمنظور بازخوانی مسیر طیشده انقلاب اسلامی و بررسی چالشها و دستاوردهای آن، با «حبیبالله بهمنی» از چهرههای شناختهشده سینمای انقلاب اسلامی گفتوگو کردیم. وی در آغاز این گفتوگو با خبرنگار سینماپرس، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی که جان خود را در راه آزادی، استقلال و استقرار جمهوری اسلامی ایران فدا کردند، دیدگاهها و ارزیابیهای خود را در اینباره مطرح و بیان داشت: به سالروز بازگشت حضرت امام خمینی رحمت الله علیه به ایران نزدیک میشویم، ده روز بعد از آن روز تاریخی، ۲۲ بهمن فرا رسید و انقلاب اسلامی پیروز شد. به این مناسبت شوق و ذوق اهالی موسیقی، تئاتر، سینماگران و هنرمندان هم در ایام دهۀ فجر انقلاب اسلامی به اوج میرسد. ۲۲ بهمن روزی است که سرآغاز دورانی جدید در تاریخ هزاران سالۀ ملت ایران محسوب میگردد. ماجرا از این قرار بود که سالهای نه چندان دور، ملت ما به یک نتیجه و یک تصمیم تاریخی رسید و رژیم طاغوتی وابسته را سرنگون کرد.
کارگردان فیلم های سینمایی «راننده سفیر» و «مروارید سیاه» افزود: در آن روزها خیلیها فکر میکردند، با پایان دوران ستمشاهی دیگر باید به خانه رفت و زندگی معمولی را از سرگرفت. درحالیکه رفته رفته مردم انقلابی متوجه شدند، خود موجب چه اتفاق بزرگ و شگرفی بودهاند و بازتاب این حرکت عظیم بسیار فراتر از مرزهای ایران است. «موشه دایان» وزیر جنگ وقت رژیم اشغالگر قدس نسبت به رویداد انقلاب اسلامی تعبیری به این مضمون داشت که «زلزلهای رخ داده است که آثارش به تمامی منطقه سرایت خواهد کرد».
بهمنی با اشاره به تحلیل آن روز وزیر جنگ وقت رژیم اشغالگر قدس، بیان داشت: هر چند حرف موشه دایان از روی ترس و هشدار به اشغالگران بود، اما حاوی حقیقتی بود که تمامی توان آنها و مستکبران حامی آنها بویژه آمریکای جهانخوار را به تکاپو واداشت تا جلوی پیشرفت انقلاب اسلامی رابگیرند.
عضو هیأت امنای اسلامی هنرمندان به عنوان نسل جوان و انقلابی آن زمان در ادامه به تشریح وضعیت مقطع پیروزی انقلاب اسلامی پرداخت و در این باره اظهار داشت: عرایضی که میگویم برای جوانانی است که روزهای انقلاب و ستمشاهی را ندیدهاند و تجربۀ مستقیمی از وابستگی به غرب و آمریکای جهانخوار ندارند. اما شدیداً تحت بمباران جریانهائی هستند که بیشرمانه، با پنهان نمودن چهره و اهداف پلید آمریکا، وابستگی به آمریکا را تبلیغ میکنند. در حالیکه ریشۀ مشکلات ما از دشمنیهای همین آمریکاست. این جوانان و نوجوانان عزیز ما امروز تشنۀ شنیدن حقایق تاریخی هستند. به خاطر دارم در همان روزهای اول بعد از پیروزی انقلاب اسلامی یعنی اواخر بهمن و اوایل اسفند سال ۱۳۵۷، سرود «ایران ایران» با صدای زنده یاد رضا رویگری که رحمت خدا بر او باد، را روی تخت بیمارستان شنیدم. سرودی که با ندای الله، الله، لا اله الا الله و الله اکبر، همه را به وجد آورده بود و احساسی از حماسۀ پیروزی ملی توأم با معنویت دینی ایجاد کرده بود. شور و حال آن روزها خیلی زود در صندقهای رأی خودنمائی کرد و مردم با بیش از ۹۸ درصد رأی مثبت، برپائی جمهوری اسلامی را جشن گرفتند. زیرا دست آمریکا و بیش از چهل هزار مستشار نظامی و غیرنظامی آمریکا را که بر مقدرات کشورمان حاکم بوده و حضور مستقیم در ایران داشتند را قطع کرده بودند. در آن دوران با حضور مستقیم آمریکا در ایران و صدور روزانه شش ملیون بشکه نفت وضعیت اسفبار فقر اکثریت مردم، و ایفای نقش ژاندارمی برای حفاظت از منافع آمریکا در منطقۀ غرب آسیا، برجسته ترین ویژگی حاکمیت فاسد و دیکتاتور شاهی بود و مردم چنین حاکمانی را ساقط نموده بودند و آنها را به همراه اربابان آمریکائیشان بیرون رانده بودند. اما چیزی نگذشت که از همان روزهای اول، طراحی و اجرای توطئهها علیه انقلاب اسلامی مردم آغاز شد. به تعبیر دیگری دزدی که از در بیرون رانده شده بود از پنجره بازگشت. دشمنان پیدا و پنهان که یا منافع از دست داده بودند یا دنبال سهم خواهی بودند، با پشتیبانی بیگانگان، اولین آشوبها و اغتشاشات را رقم زدند. قدرتهای خارجی منافع از دست داده تاب استقلال ایران نداشتند و با ایجاد گروهکهای تجزیه طلب و معاند، طراحی و اجرای کودتا و تحمیل جنگ همه جانبه، اجرای تحریمهای سیاسی و اقتصادی همراه با هجومهای رنگارنگ فرهنگی، زخمهای متوالی برپیکر مردم و انقلاب وارد نمودند.
کارگردان فیلم های سینمایی «سیب و سلما» و «زندانی ۷۰۷» تصریح کرد: امروز پس از گذشت چهار دهه و اندی، برای همگان روشن شده است که هدف آنها این بود که ایران را در ابتدای راه متوقف نمایند تا از سرایت تفکر آزادیبخش اسلامی به منطقه جلوگیری نمایند. استراتژیستهای آنها میدانستند اگر مردمان مستضعف منطقه به آگاهی برسند دوران زورگوئی، سلطه و غارتگری منابع آنها به سر خواهد رسید. با این حال امروز به وضوح میتوان دید که انقلاب اسلامی با رهبری بیبدیل ولایت فقیه، موفق شده از تلاطمها عبور کند. هرچند انقلاب ما با مرزهای جغرافیائی کاری نداشته، با وجود نداشتن ابزارهای رسانهای همتراز امکانات سلطهگران، موفق شده مرزهای فکری و فرهنگی را درنوردیده و ابعاد منطقهای و جهانی پیدا کند.
بهمنی در ادامه با اشاره به وضعیت امروز جامعه ایران خاطرنشان ساخت: ایران با کسب این جایگاه ویژه در منطقه الهام بخش ملتهای زیر سلطه شده و مستکبران احساس خطر میکنند. امروز اوج گیری و پیشرفت تفکر آزادی بخش اسلامی، سلطهگران را به تکاپوی بیشتری واداشته و آنها دست به تشدید برنامههای تخریبی و براندازانه علیه انقلاب اسلامی زدهاند. رویدادهای براندازانۀ اخیر نیز در ادامۀ این روند تخریبی در نزدیک پنجاه سال گذشته هست و اینک در اوج عملکرد نظام سلطه علیه انقلاب اسلامی قرار گرفته است.
وی افزود: اگر تا پیش از این استعمارگران نقش خود را در توطئهها پنهان میکردند، امروز مستقیم به صحنه آمدهاند و دیگر ابائی از افشای ماهیت بدخواهانه خود و مزدوران شان که در داخل به عنوان عملۀ آنها دست به تخریب اموال عمومی و خصوصی و کشتار مردم میزنند، ندارند. این پدیده بی جهت رخ ننموده است.
بهمنی سپس به موضوع فتنه آمریکایی صهیونیستی اخیر اشاره و بیان داشت: وقتی یک مجرم آنقدر جری میشود تا به جرم خود اعتراف و افتخار نماید، ممکن است در خیال خود دو حالت تصور کند. ابتدا اینکه فکر میکند درهرحال پیروز خواهد شد و بعد از پیروزی دیگر مدعی برای بازخواست نخواهد داشت، پس اعترافات او بدون جزا خواهد بود. حالت دوم اینکه تصور میکند، افکار عمومی را آنقدر آماده کرده است که به او حق خواهند داد و رفتار وحشیانه وی را حق طبیعی وی قلمداد خواهند نمود و از او حمایت خواهند کرد. این تصور، در ذهن طراحان اصلی اغتشاشها و بعد یک مجرم بی جهت و ناگهانی شکل نمیگیرد. این تصور و توقع باید نتیجۀ سالها طراحی فرهنگی و اجرای آن در ابعاد رسانهای و میدانی باشد.
وی فزود: امروز دیگر به روشنی مشخص است که هیچ خبر و هیچ اثری بدون هدف تولید و منتشر نمیشود. وقت آن رسیده است که آن دسته از صاحبان اندیشه و مسئولان فرهنگی و هنری و حتی سیاسیونی که خوشباورانه فکر میکنند، هنر امری غیر سیاسی است و صرفاً در همان میدان هنر کارکرد دارد، بخود بیایند و با این حقیقت توجه نمایند که هنر برای هنر نیست. بلکه اولین کارکرد هنر این است که تلاش میکند برای مخاطب حرفی برای گفتن داشته باشد. این حرف میتواند از یک تلنگر ذهنی و اخلاقی یا یک تأثیر عاطفی بر مخاطب آغاز شود و به نقد یا تخریب سیاسی هر نظام اجتماعی یا سیاسی و حتی دینی منتهی شود. حتی حظی که یک مخاطب از ارتباط با یک اثر هنری به ظاهر بی ربط با سیاست میبرد، در نهایت میتواند وی را به مسیر درست یا غلط یک بزرگراه فکری و احساسی و حتی شیطانی هدایت نماید.
این فعال جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی سپس وضعیت فرهنگی و سیاسی امروز را متأثر از عرضه ولنگارانه محصولات و تولیدات فرهنگی در طی سالهای اخیر ارزیابی نمودو تصریح داشت: وضعیت فعلی نتیجۀ اقدامات ترکیبی در حوزههای مختلف است. جای تأمل دارد که جامعه شناسان، روانکاوان، و نیز کارشناسان علوم ارتباطات، تأثیر آثار هنری تولید شده در چند دهۀ گذشته بر ایجاد پدیدههای هنجارشکن فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در مسیر خواست نظام جهانی سلطه را مورد بررسی و واکاوی قرار دهند. بدون شک این فرضیه به اثبات خواهد رسید که تنشهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی به عنوان زنجیرههای مقدماتی تولید تنشهای سیاسی عمل نمودهاند و به اعتراضات، تنشها، آشوبها و اغتشاشات تبدیل شدهاند. در این حوزهها، رهگیری روند پدیدههای تنش آفرین خود به خود به سرچشمۀ طراحی ابتدای این سرچشمهها خواهد رسید. بازخوانی انگیزۀ طراحان جز این نخواهدبود که؛ موفقیت انقلاب اسلامی ایران به معنای قطع دست سلطه گران از منطقه خواهد شد. این سلطۀ پر منفعت، چیزی است که آنها به هیچ قیمتی حاضر نیستند آن را از دست بدهند.
بهمنی در ادامه مهمترین سلاح ملت را آگاهی معرفی نمود و در این زمنیه بیان داشت: تا وقتی که مردم ما بدانند دشمن کیست و چه نیات شومی علیه ملت ایران درسر دارد، و تا زمانی که به شیوهها و ترفندهای فریب افکار عمومی و یارگیری از میان صفوف ملت آگاه باشد، فریب نخواهد خورد. بنابراین دشمن مجبور به استفاده از زور میشود. دشمن با استفادۀ وسیع از شبکههای رادیوئی و تلویزیونی فارسی زبان و نیز فضای مجازی تلاش نموده که افکار ملت ایران را با بمباران خبرها و تحلیلها، تسخیر نموده و در مسیر خواستههای براندازانۀ خود قرار دهد. و معلوم نیست چرا حاکمیت ما برنامۀ مشخصی برای مدیریت فضای مجازی ارائه نمیکند و گاه درون مسئولین ما با افرادی مواجه میشویم که بدون هیچ قید و بندی از رها بودن فضای مجازی حمایت میکنند. در حالی که در خود کشورهای مرجع این فضاها تحت قوانین سفت و سختی نظارت و مدیریت میشوند.
کارگردان فیلم های سینمایی «شب کایت ها» و «تارهای نامرئی» با اشاره به تاثیر ویژه فضای مجازی و رسانههای بیگانه بر فضای کلی جامعه، بیان داشت: جهت دهی افکار عمومی بوسیلۀ رسانهها در تمام دنیا امری بدیهی است. تلاش آنها روی تعیین مسیر افکار عمومی ما هم به شکل فعال اتفاق افتاده است. حتی آنها موفق شدهاند بخشی از جامعۀ ایرانی را نیز تحت تأثیر قرار دهند. نشانههای این تأثیر را در سوگیریهای سیاسی و اجتماعی و فرهنگی قشرهایی از جامعه میتوان مشاهده کرد. با این همه قاطبه مردم از بینشی برخوردارند که در دام این ترفندهای دجال گونه نمیافتند. عکسالعملهای به موقع مردم متدین ایران در مقاطع خاص خنثی کننده و باطل السحر ترفندهای رسانهای و فرهنگی دشمنان انقلاب اسلامی بوده است. با این وجود هنوز هم دشمن ترجیح میدهد قبل از آنکه متوسل به زور شود بتواند با فشار افکار عمومی به خواستههای نامشروع خود برسد.
وی تصریح نمود: این روند را در مذاکرات هستهای سال جاری مشاهده کردیم. دشمن وقتی دید در میز مذاکره نمیتواند به خواستههایش دست یابد، جنگ را آغاز نمود. تجاوز دوازده روزۀ دشمن نتیجه طبیعی شکست راهبرد انحراف افکار عمومی بود. حتی دشمن از فرصت مذاکره برای فریب جنگی استفاده نمود و تجاوز دوازده روزه نتیجۀ یک روند حذف بود، به نحوی که دیگر همه میدانند میزهای مذاکره میتوانند تاکتیکی جنگی باشند. چنین بود که چهرۀ واقعی او رو شد و پردۀ نفاق از چهره و اعمال آنها فرو افتاد. این اتفاق امروز هم در حال وقوع هست. ملت ما دیگر متوجه شدهاند تهدیدهای استکباری و لشکرکشیهایشان، نشان از نا امید شدن آنها در فریب مردم ما دارد. آگاهی ملی و هوشیاری مردم ایران وی را وادار کرده تا بدخواهی و نیت پلید خود را آشکارکند. اگر ملت ما نسبت به ترفندهای فریبندۀ دشمنان خود آگاه نبود وی را تهدید به حمله نمیکردند.
این فعال جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی افزود: امروز همه میدانند که جنگ قدرتهای استکباری علیه ملتها زمانی شروع میشوند که دیگر نمیتوانند از راه دیپلماسی و فریب برآنها سلطه پیدا کنند. وگرنه تلاش میکردند با هزینۀ کمتر و با دست خود مردم، منافع مردم را چپاول نمایند. این روند را هم مردم ما در طول تاریخ خود بارها تجربه نموده است. عهدنامههای ننگین شاهان گذشته و غربگرایان امروزی، نمونههای عبرت انگیز این پدیده است. اما مردم فهیم و غیور ایران دیگر میدانند، تجربۀ مهم تاریخی «هزینۀ مقاومت کمتر از سازش است»، ارزان بدست نیامده و آن را با تقدیم شهدای عزیز فراوانی بدست آوردهاند و آن را در معادلات زندگی انقلابی خود به هیچ وجه نادیده نخواهند گرفت.
«حبیب الله بهمنی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: امیدوارم سینمای ما از مردم عقب نمانده باشد و این درک مهم تاریخی را در تولیدات سینمائی هم ببینیم. با این امید و چنین انتظاری به استقبال جشنوارۀ امسال فیلم فجر میرویم.
ارسال نظر