به گزارش خبرنگار سینماپرس، این رسانه به فراخور محتوا و مضامینی که برای ارتقاع دانش مراجعه کنندگان و دغدغه ارتقاع دانش مخاطبان خود داشته است سعی دارد به معرفی آثار و کتبی بپردازد که بر دانش مخاطبان بیافزاید وشوقی ایجاد کنند تا سینماگران سینمای ایران با مراجعه به این کتب بر دانش سینمایی خود بیافزایند. باشد که این بخش با پی گیری مخاطبان گامی باشد در جهت ارتقا دانش سینما در ایران. نخستین کتابی که قصد داریم در این بخش به معرفی آن بپردازیم، از مهمترین متون سینمایی در دانشگاه های سینمایی در جهان است.
کتاب «حرکت، تصویر، سینما ۱» اثر «ژیل دلوز» »، فیلسوف شهیر فرانسوی با ترجمه مازیار اسلامی که انتشارات «مینوی» خرد آن را به زیور طبع آراسته است یکی از دو کتابی است که دانشجویان مقطع فوق لیسانس سینما در دانشگاه هایی امریکا آن را می خوانند.
این کتاب را مازیار اسلامی محقق و هنرپژوه ترجمه کرده است که یکی از بهترین ترجمه های این متن است و اسلامی از پس کار به خوبی بر آمده است.
«حرکت، تصویر، سینما ۱» و «تصویر – زمان، سینما ۲» دو کتاب ژیل دلوز هستند که تا کنون اولین جلد از آن را مازیار اسلامی روانه بازار کرده است. دلوز در کتاب نخست به بررسی سینما تا اواخر جنگ جهانی دوم یعنی سال ۱۹۴۵ و ظهور سینمای نئورئالیسم پرداخته و در کتاب دوم نیز سینمای مدرن و به طور کل سینما را پس از سال ۱۹۵۰ تحلیل میکند. در جلد نخست دلوز به حرکت-تصویر می پردازد و گونه های آن را شرح می دهد و زمان-تصویر موضوع جلد دوم کتاب است. از این منظر کارگردانان بزرگ سینما نه تنها با نقاشان و موسیقی دانان و معماران بزرگ تاریخ حتی با متفکران و فیلسوفان مقایسه شده اند و به جای مفاهیم با حرکت –تصویر و زمان –تصویر می اندیشند.
«حرکت، تصویر، سینما ۱» متنی سخت دارد که برای مخاطبی که با آرا و اندیشه های هانری برگسون فیلسوف فرانسوی آشنا نباشد سخت به نظر می آید. برگسون فیلسوف زمان است و اندیشه های او در باب زمان از بزرگترین و خلاقانه ترین مباحث مطرح شده در باب زمان در فلسفه است و دلوز بر پایه آرا برگسون اقدام به نوشتن این کتاب کرده است. دلوز را اولین فیلسوف سینما نام می برند و او برای اولین بار سینما را نه وسیله بلکه فرمی مستقل برای اندیشیدن مطرح می کند و در این اثر نه از نگاه تاریخ هنر بلکه از نگاه فلسفه هنر به سینما نگاه کرده است.
برگسون سه تز در باب حرکت را عرضه می دارد و در کل اعتقاد بر این دارد که در سینما اصلاح دیدن اتفاق نمی افتد بلکه سینما نوعی توهم را عرضه می کند که از پی هم آمدن فریم های ثابت ایجاد می شود. با تلقین حرکت در خلاف این حقیقت جهان هستند که جهان همواره در سیلان و حرکت است اما سینما توهم حرکت است. دلوز بر این محمل اندیشه می گوید: در سینما مانند دیدن، اصلاح دیدن اتفاق می افتد و فاعل آپاراتوس یا دستگاه سینمایی نیست و فاعل خود حرکت است و این همراه است با اصلاح توهم دیدن رهایی حرکت از فاعلش و نه تصویری از حرکت، حرکت خود به مثابه متحرک است. دلوز در كتاب اول سینما با مبنا قرار دادن مفاهیم برگسونی استدلال میكند كه ما هیچگاه نمیتوانیم در امر روزمره شاهد حركت محض باشیم. با این همه، سینما با نمایش جریان و سیر حركت در ابعاد گسترده و متفاوت، و با سه تصویر-حركت یعنی «تصویر- ادراك»، «تصویر-كنش» و «تصویر- تاثیر» درك درستی از حركت به دست میدهد؛ معنایی از حركت به واسطه حركت دوربینی كه ابژههای متحرك دیگر را دنبال میكند.
برگسون تصویر سینماتوگراف را تنها سرهمساخت صرف تصاویر منقطع عكاسی دانسته است كه حركت به نحوی مصنوعی به آن اضافه شده است و این گونه جریان پویای حركت را كه تنها شهود ابزار درك آن است را توهم می خواند اما دلوز حركت تصویر را به علتی مكانیكی كه از خارج تحمیل شده باشد نسبت نمیدهد، بلكه با قائلشدن به تمایز پدیدارشناختی میان ادراك طبیعی و ادراك سینماتوگرافیك آن را ذاتی تصویر سینمایی میداند.
ژیل دلوز در دو كتاب برجستهاش، سینما۱: تصویر-حركت و سینما ۲: تصویر- زمان به وضوح به ارتباط خاص فلسفه و سینما پرداخته و امكان ایجاد نگاهی فلسفی به سینما و درنهایت، برداشتی سینمایی از جهان را فراهم میآورد. زمان از نظر دلوز امری نیست كه درون ما باشد، بلكه ما و كل جهان و اندیشهمان در دِیر به سر میبریم و بنابراین جهان چیزی نیست جز انقباضها و انبساط های كل گشوده دِیر. بسیاری از آثار سینمای مدرن با فرآیندها و تكنیكهای مختلفی همچون فلاشبك، فلاشفوروارد و عدم تابعیت از روایتهای خطی و آشوبها و گسستهای خود و با پدیدههایی همچون تصویر-حافظهها، تصویر-یادآوریها و... ثابت میكنند كه سینما میتواند خود اندیشه را به تصویر بكشد.
کتاب «حرکت، تصویر، سینما ۱» نوشته ژیل دلوز، با ترجمه مازیار اسلامی در ۳۶۴ صفحه و بهای ۲۲ هزار تومان از سوی انتشارات مینوی خرد از اوایل تابستان ۹۲ وارد کتاب فروشی ها شده است.
ارسال نظر