«مریم بحرالعلومی» سینماگر باسابقه سینمای کوتاه کشور که با تهیه کنندگی فیلم کوتاه «منجمد» در بخش ملی چهل و سومین جشنواره بین المللی فیلم کوتاه تهران حضور دارد؛ در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس در مورد وضعیت آثار حاضر در این دوره از جشنواره اظهار داشت: ما در شرایط بد اقتصادی، در این دوره از جشنواره با وفور محصولاتی مواجه هستیم. درست است که تعداد فیلم‌های شخصی و به‌اصطلاح مستقل بسیار کمتر شده، اما در هر صورت، این‌ها بسته عرضه در سینمای کوتاه هستند. اینکه بخواهیم وارد جزئیات شویم و بررسی کنیم که از نظر استانداردها در چه جایگاهی قرار داریم، بحثی تخصصی و بسیار طولانی است؛ اما در سینمای کوتاه از نظر کمیت، در مقایسه با شرایط موجود، وضعیت بسیار مناسبی داریم.
بحرالعلومی در مورد کیفیت آثار تصریح نمود: از نظر کیفیت، در برخی زمینه‌ها درجا زده‌ایم، در بعضی حوزه‌ها عقب‌گرد داشته‌ایم و در برخی دیگر پیشرفت کرده‌ایم. این مسئله بسیار نسبی است و نمی‌توان آن را به تمام بخش‌های سینمای کوتاه تعمیم داد. برای مثال، در همین جشنواره، پیشرفت فیلم‌سازان زن کاملاً مشهود است. تعداد فیلم‌سازان زن و به‌ویژه فیلم‌سازان جوان، در مقایسه با سال‌های گذشته، چشمگیر است؛ اما از نظر موضوعی، شاید همچنان در حال درجا زدن یا حتی عقب‌گرد باشیم.
این سینماگر با اشاره به دلایل افول کیفی آثار سینمای کوتاه بیان کرد: دلایل متعددی برای این اتفاق وجود دارد که مهم‌ترین آن‌ها ممیزی‌ها و این سخت‌گیری‌های بعضاً غیرضروری است که در سینمای کوتاه نیز شاهد آن هستیم. این شرایط شاید به نوعی خودسانسوری و گرایش به سمت سوژه‌هایی منجر شود که پیش‌تر، به شکل‌ها و انواع مختلف، امکان پرداختن به آن‌ها وجود داشته است. شاید نبود حمایت‌ها و فراهم نبودن شرایط تولید برای پرداختن به برخی سوژه‌ها و موضوعات مختلف نیز در این مسئله تأثیرگذار باشد.
مدیرعامل شرکت پخش بین‌الملل «بحر فیلم» در ادامه گفت‌وگو، با انتقاد از وضعیت اقتصاد سینمای کوتاه اظهار داشت: اقتصاد سینمای کوتاه عملاً وجود ندارد. من در همین جشنواره فیلم «منجمد» را دارم که با بازیگر حرفهای و عوامل حرفهای ساخته شده است، اما از همان روزی که هزینه می‌کنم، می‌دانم که قرار نیست این هزینه بازگردد. نه منبع مشخصی برای تأمین مجدد این هزینه وجود دارد و نه واقعاً می‌توان روی بازگشت سرمایه از طریق جشنواره‌های خارجی حساب کرد. اگر چنین اتفاقی بیفتد، خوشحال می‌شویم، اما این‌طور نیست که به‌عنوان تهیه‌کننده یا تولیدکننده بخواهیم روی آن حساب ویژه‌ای باز کنیم.
بحرالعلومی در مورد شرایط حقیقی برگشت سرمایه از طریق جشنواره های خارجی تصریح نمود: بسیاری از افراد بیش از اندازه روی این مسئله برگشت سرمایه از طریق جشنواره های خارجی حساب می‌کنند و اشتباه می‌کنند. برخی از فیلم‌سازان به دلیل فعالیت پخش‌کنندگان بین‌المللی که تعدادشان هم افزایش یافته است، دچار این اشتباه می‌شوند؛ برخی نیز درباره آثارشان دچار توهم هستند یا دوست دارند به این شکل، زخم‌هایشان را التیام ببخشند. من همیشه ترجیح داده‌ام توصیه کنم که با واقع‌بینی با تمام این مسیر مواجه شویم تا بتوانیم مسیر درستی طراحی کنیم.
او ادامه داد: اگر ندانیم با چه چیزی مواجه هستیم، چگونه می‌توانیم وارد مسیری شویم که نمی‌دانیم چه دست‌اندازها و مخاطراتی ممکن است در آن وجود داشته باشد! پخش‌کننده قطعاً باید بداند که دارد چه کاری انجام می‌دهد. اگر نمی‌داند، پس چرا پخش‌کننده است! اگر هم می‌داند و نمی‌گوید، این رفتار انسانی و اخلاقی نیست.
این فعال حوزه پخش فیلم با بیان این مطلب که حوزه پخش، حوزه‌ای است که نظارت چندانی بر آن وجود ندارد؛ متذکر شد: چراکه متأسفانه نهادها، مسئولان یا افرادی که باید بر این حوزه نظارت کنند، به دلایل مختلفی که قطعاً وجود دارد، نمی‌توانند آن را به‌درستی رصد کنند. به نظرم، هر بستری که از نظر کیفی نظارت درست و استانداردی بر آن وجود نداشته باشد، طبیعتاً باعث می‌شود افراد و آثار خوب و بد در کنار یکدیگر قرار بگیرند و در نهایت، تر و خشک با هم بسوزند.
بحرالعلومی با تأکید بر نقش جشنواره‌ها در حفظ انگیزه و پویایی سینمای کوتاه، بر ضرورت حمایت از فیلم‌سازان جوان و تازه‌وارد در شرایط کنونی تأکید کرد و متذکر شد: در حوزه فیلم کوتاه، فکر می‌کنم تنها جشنواره فیلم کوتاه تهران است که می‌توانیم آن را واجد استانداردهای لازم بدانیم. جشنواره‌های دیگر نیز عمدتاً بخش فیلم کوتاه دارند. در حوزه سینمای مستند هم به نظرم جشنواره سینماحقیقت، دست‌کم به‌صورت نسبی، از استانداردهای لازم برخوردار است؛ البته در حوزه فیلم کوتاه مستند. سایر جشنواره‌ها بیشتر ذوق و انگیزه فیلم‌سازان را تشویق و در واقع، تقویت می‌کنند. همین مسئله نیز اتفاق بسیار مهمی است، به‌ویژه در یکی دو سال اخیر و با توجه به اتفاقاتی که رخ داده است. آستانه ناامیدی برای بچه‌ها، به‌خصوص جوان‌ترها، تازه‌واردها و دانشجویانی که به‌تازگی فیلم‌سازی را آغاز کرده‌اند، بسیار نزدیک است. این جشنواره‌ها می‌توانند به آن‌ها انگیزه بدهند.
وی افزود: من خودم جزو کسانی هستم که به‌شدت با تعدد جشنواره‌ها موافقم. عده‌ای می‌گویند این جشنواره‌ها چه فایده‌ای دارند و از هر دری یک جشنواره بیرون آمده است؛ اما من می‌گویم چرا که نه! همین دورهمی‌ها و جمع شدن‌ها اتفاق خوبی است.
این سینماگر با انتقاد سربسته از عملکرد مدیریتی جشنواره فیلم کوتاه اظهار داشت: اگر بخواهم نقد کنم، حرفهای زیادی برای گفتن دارم. اگر بخواهم وارد این بحث شوم، می‌توانم ساعت‌ها نقد کنم، گله کنم یا به آسیب‌شناسی بپردازم. من با توجه به سابقه و تجربه‌ای که دارم، اگر بخواهم از منظر شخصی خودم آسیب‌شناسی کنم، باید ساعت‌ها صحبت کنم؛ اما به نظرم، الان دیگر وقت این کار نیست.
«مریم بحرالعلومی» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: امروز، بیست‌وهفتم مهرماه ۱۴۰۵، زمان گله‌گذاری و آسیب‌شناسی نیست. از نظر من، الان فقط باید همدلی کنیم، حال خوب به یکدیگر تزریق کنیم و به همدیگر خسته‌نباشید بگوییم.
ارسال نظر