«میترا مهتریان»، تهیه‌کننده و کارگردان سینمای مستند و عضو هیئت داوری بخش فیلم دومین دوره پویش «وطن به روایت من»، در گفت‌وگو با خبرنگار سینماپرس، نسبت به شتاب‌زدگی در روایت سینمایی «جنگ تحمیلی رمضان» و پیامدهای آن اظهار داشت: واقعیت این است که بحث فقط به اتفاقات اخیر و جنگ رمضان محدود نمی‌شود. هر حادثه‌ای، چه جنگ باشد، چه زلزله، سیل یا هر اتفاق دیگری، اگر با نگاه هیجانی و شتاب‌زده به آن پرداخته شود، قطعاً خروجی عمیق و ماندگاری نخواهد داشت. در چنین شرایطی، اثری خوش‌فکر، خوش‌ساخت و مبتنی بر اندیشه تولید نمی‌شود.

وی افزود: در مورد جنگ اخیر هم همین مسئله وجود داشت. یکی از نکاتی که به نظرم می‌رسد، این است که نگاه‌ها تا حد زیادی شعاری شده بود و خیلی‌ها با هیجان زیاد تلاش می‌کردند هرچه سریع‌تر کار را به نتیجه برسانند. در حالی که اگر کمی صبر و تأمل وجود داشته باشد، آثار پخته‌تر و ماندگارتری تولید خواهد شد.

او ادامه داد: البته این ماجرا یک نکته مثبت هم داشت. برخلاف بسیاری از فراخوان‌ها که فقط مخاطبان حرفه‌ای را در بر می‌گیرد، این بار از همه مردم دعوت شد که با تلفن همراه خود هر عکس یا فیلمی که از این اتفاقات ثبت کرده‌اند، ارسال کنند. این مشارکت عمومی باعث می‌شود مردم بیش از گذشته با سینما و تصویر ارتباط برقرار کنند و از این جهت اتفاق مبارکی است.

مهتریان با اشاره به آسیب فقدان پشتوانه فکری و شعارزدگی در بخش عمده آثار تولیدشده با محوریت جنگ و تحولات اجتماعی اخیر کشور، تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین آسیب‌ها این است که این تصور به وجود می‌آید که سینما و فیلم‌سازی کاری بسیار ساده و در دسترس است؛ در حالی که اثری که پشتوانه فکری و اندیشه عمیق نداشته باشد، ماندگار نخواهد شد. ممکن است این ذهنیت ایجاد شود که با همین سادگی هم می‌توان فیلم ساخت و در نتیجه حجم بسیار زیادی اثر به دبیرخانه‌ها برسد، اما در نهایت فقط تعداد اندکی از آن‌ها کیفیت لازم را داشته باشند.

وی افزود: در چنین شرایطی، داوران ناچار می‌شوند از میان آثار ضعیف، بهترین را انتخاب کنند؛ یعنی انتخاب میان «بد و بدتر». در حالی که اگر ۵۰ یا ۶۰ فیلم بسیار قوی وجود داشته باشد، داوری به مراتب دشوارتر و ارزشمندتر خواهد شد. آن وقت داوران روی تک‌تک لحظات فیلم‌ها بحث می‌کنند، اختلاف‌نظر دارند و برای انتخاب بهترین اثر ساعت‌ها گفت‌وگو می‌کنند. اما وقتی فقط چهار یا پنج فیلم شاخص وجود دارد، آن آثار کاملاً از بقیه جدا هستند و عملاً بحث جدی‌ای برای انتخاب شکل نمی‌گیرد.

عضو هیئت داوران دومین دوره پویش «وطن به روایت من» در واکنش به انتقادها درباره ناکارآمدی و نمایشی بودن برگزاری پویش‌های فرهنگی از این دست، بیان کرد: البته نمی‌توان به صورت قطعی درباره این موضوع قضاوت کرد. حتماً اگر با مسئولان برگزارکننده هم صحبت کنید، برای این شیوه برگزاری دلایل و اهداف مشخصی دارند. نظر شخصی من این بود که پویش «وطن به روایت من» که دو بار در طول یک سال برگزار شد، می‌توانست برگزار شود، اما در دل جشنواره‌هایی مثل جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران، جشنواره فیلم جوان یا جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت تعریف شود. در این صورت، فرصت بیشتری در اختیار فیلمسازان قرار می‌گرفت تا با تأمل، وسواس و عمق بیشتری آثارشان را تولید کنند.

وی تاکید کرد: البته مسئولان هم همین نکته را مطرح کردند و گفتند که در جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه و جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت بخشی برای این آثار در نظر گرفته شده است. تفاوت این بود که آن بخش بیشتر مخاطب حرفه‌ای داشت، اما پویش برای عموم مردم طراحی شده بود.

این مستندساز با بیان این مطلب که برداشت من این است که در نهایت هم آثاری که بیشتر دیده شدند و درخشیدند، همان آثار فیلمسازان حرفه‌ای بودند؛ اظهار داشت: شاید هدف از برگزاری این پویش، دعوت مردم به مشارکت، ایجاد نگاه تازه به سینما و استفاده از زاویه دید مردم عادی بوده که اتفاق مثبتی هم هست. اینکه جوان‌ها به واسطه چنین پویش‌هایی به فکر ثبت تصویر، فعالیت فرهنگی و حضور مؤثر در صحنه بیفتند، اتفاق خوبی است. همین که مردم احساس کنند حضورشان می‌تواند در ثبت یک واقعه مؤثر باشد، ارزشمند است و می‌تواند انگیزه ایجاد کند.

«میترا مهتریان» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: اگر بخواهم درباره خروجی نهایی صحبت کنم، تجربه همیشه نشان داده است که در نهایت، کسانی موفق‌تر هستند که با الفبای سینما و زبان تصویر آشنایی حرفه‌ای دارند. معمولاً در پایان، همین افراد هستند که آثار برگزیده را تولید می‌کنند و برنده می‌شوند.