هفتمین دوره نمایشگاه مجازی بین المللی کتاب از روز شنبه ۲۶ اردیبهشت ماه فعالیت خود را آغاز نموده و تا ۲خردادماه ادامه خواهد داشت. در همین راستا «راضیه تجار» نویسنده پیشکسوت و عضو هیأت موسس انجمن قلم ایران در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس در مورد برگزاری مجازی این دوره از نمایشگاه اظهار داشت: بیتردید اگر نمایشگاه بهصورت حضوری برگزار میشد، بسیار بهتر بود. گمان میکنم شاید به دلیل شرایطی که میتوان آن را وضعیتی میان جنگ و صلح دانست، تصمیم گرفتهاند آن را به شکل مجازی برگزار کنند. البته از جهاتی این تصمیم ممکن است باری را از دوش برگزارکنندگان برداشته باشد، اما اگر مسئولان میتوانستند نمایشگاه را در همین شرایط بهصورت حضوری برگزار کنند، قطعاً برای صنف نشر و ناشران بسیار مفیدتر بود و برای علاقهمندان کتاب نیز جذابیت بیشتری داشت.
وی افزود: به نظر من با توجه به قدمت و پیشینهای که نمایشگاه کتاب دارد، هر ساله اتفاق خوبی است که در فصل بهار و بهویژه در ماه اردیبهشت برگزار میشود. طی سالهای گذشته این نمایشگاه معمولاً بهصورت حضوری برگزار شده و در برخی سالها نیز به شکل ترکیبی، یعنی هم حضوری و هم مجازی، در دسترس بوده است.
مدرس خانه داستان فرهنگسرای انقلاب بیان کرد: از ویژگی های متمایز کننده این نمایشگاه این بود که در بیشتر سالها، بهجز یکی دو سال، رهبر انقلاب نیز در نمایشگاه حضور پیدا میکردند و بازدید ایشان و سخنانشان فضایی ویژه و الهامبخش به این رویداد میبخشید؛ تصاویری که پس از آن منتشر میشد و مشاهدات و نکاتی که مطرح میکردند، خود به نوعی جلوه خاصی به نمایشگاه میداد.
تجار با بیان این مطلب که امسال متأسفانه این بخشها وجود ندارد، اما به هر حال بودنِ این رویداد بهتر از برگزار نشدن آن است؛ بهخصوص در فصل بهار؛ تصریح نمود: خوشحالکننده است که دستکم بهصورت مجازی برگزار میشود و علاقهمندان و دوستداران کتاب میتوانند از این طریق آثار مورد نظر خود را بررسی کنند، کتابهای دلخواهشان را خریداری کنند و حتی اگر قصد خرید نداشته باشند، اطلاعات لازم درباره آثار موجود را به دست آورند و برای خرید در آینده یادداشتبرداری و پیگیری کنند.
نویسنده کتاب های «بانوی رنگین کمان» و «شعله و شب» با اشاره به تاثیر «جنگ تحمیلی سوم» بر محدود شدن سبد فرهنگی مردم اظهار داشت: اقتصاد کشور بهطور کلی در شرایط دشواری قرار دارد. حتی فارغ از جنگ نیز وضعیت اقتصادی فشار زیادی بر طبقه متوسط و بهویژه طبقات پایینتر وارد کرده است؛ فشار اقتصادی که نسبت به سالهای گذشته بیشتر هم شده و طبیعتاً بر میزان خرید کتاب تأثیر میگذارد. علاوه بر این، در سالهای گذشته معمولاً بن کتاب از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به دانشجویان، نویسندگان و برخی گروهها اختصاص داده میشد، اما امسال تاکنون در زمینه بن کتاب خبری منتشر نشده است.
او ادامه داد: با این حال، قطعاً علاقهمندان کتاب از نمایشگاه استقبال خواهند کرد. البته چون امسال نخستین سالی است که ظاهراً نمایشگاه بهطور کامل به شکل مجازی برگزار میشود، هنوز نمیتوان دقیق پیشبینی کرد که خروجی آن چه میزان خواهد بود.
تجار با انتقاد از عملکرد رسانه ای و تبلیغاتی این دوره از نمایشگاه بین المللی کتاب بیان کرد: در سالهای گذشته برنامههای تلویزیونی مرتبط با نمایشگاه کتاب نقش مهمی در معرفی آثار و جلب توجه مخاطبان داشتند و تا حدی جهتدهی میکردند؛ حتی کسانی که درگیر کارهای دیگر بودند، از طریق این برنامهها متوجه نمایشگاه میشدند. اما به نظر میرسد امسال بخش تبلیغات و برنامههای رسانهای مرتبط با نمایشگاه و تولیدات مربوط به آن چندان پررنگ و مؤثر نبوده است.
این نویسنده پیشکسوت با بیان این مطلب که به نظر میرسد وقوع جنگ رمضان میتواند تا حدی بر محتوای تفکر و سلیقه مردم نیز تأثیر بگذارد؛ اظهار داشت: در چنین شرایطی معمولاً توجه به مفاهیمی مانند ایران، هویت ایرانی و پیشینه تاریخی کشور بیشتر میشود؛ بنابراین احتمال دارد کتابهای تاریخی و آثاری که به تمدن و گذشته این سرزمین میپردازند با استقبال بیشتری روبهرو شوند. همچنین در حوزه زندگینامههای داستانی شهدا و سرداران نیز همواره مخاطبان خاص خود وجود داشته و در سالهای گذشته هم شاهد چنین استقبالی بودهایم. احتمال دارد امسال نیز این آثار با رونق بیشتری مواجه شوند.
نویسنده کتاب های «نت های رها» و «یاس کبود» درباره عملکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و معاونت فرهنگی طی یکسال گذشته بویژه در جریان دو جنگ تحمیلی تصریح نمود: انتظار شخصی من این بود که تلاش بیشتری برای حفظ حالت طبیعی فعالیتهای فرهنگی صورت گیرد. برای مثال، در مورد نمایشگاه کتاب تصور میکردم شاید امکان آن وجود داشته باشد که این رویداد بهصورت حضوری یا حتی به شکل یک نمایشگاه دائمی برگزار شود. حتی اگر مدارس هنوز باز نشده باشند، مهم است که جامعه احساس کند روند زندگی و فعالیتهای فرهنگی در حال طی کردن مسیر طبیعی خود است. اگر نمایشگاه به شکل حضوری برگزار میشد، احتمالاً هم در میزان فروش کتاب تأثیر مثبت بیشتری داشت و هم میتوانست بر روحیه عمومی جامعه اثرگذار باشد.
تجار با اشاره به محدودیت های مالی بوجود آمده برای نهادهای فرهنگی که به دلیل وقوع جنگ رخ داده، بیان کرد: در گفتوگوهایی که با برخی ناشران داشتهام، متوجه شدهام که وضعیت مالی بسیاری از ناشران چندان مناسب نیست و این مسئله بهطور مستقیم بر روند چاپ و انتشار کتاب تأثیر گذاشته است. حتی در مورد برخی مناطق جنگزده، افرادی که اکنون در هتلها اسکان داده شدهاند، حرفها و تجربههای فراوانی برای بیان دارند؛ اما برای ثبت و تدوین این روایتها نیز امکانات کافی در اختیار نهادهای مربوطه نیست. در گفتوگویی که با یکی از این نهادها داشتم، اشاره کردند که امکاناتشان بسیار محدود شده است. به هر حال این حوزهها به هم مرتبطاند و هرکدام به نوعی به پشتیبانی نهادهای مختلف وابسته هستند.
وی متذکر شد: به همین دلیل به نظر میرسد در چنین شرایط دشواری لازم است توجه ویژهتری به بخش فرهنگی صورت گیرد و حمایتهای مالی با سرعت بیشتری انجام شود. ممکن است در حالت عادی این حمایتها با فاصله زمانی بیشتری انجام شود، اما اگر بتوانند آن را جلو بیندازند و با هماهنگی بهتر و اقدام قویتری پیش ببرند، قطعاً برای این چرخه فرهنگی مؤثرتر خواهد بود. البته بخشی از این وضعیت طبیعی است، زیرا کشور درگیر شرایط جنگی شده و فشارها در حوزههای مختلف افزایش یافته است.
«راضیه تجار» در پایان گفت و گو خاطرنشان ساخت: مسئولانی که در این بخشها فعالیت میکنند بهخوبی میدانند که با تلاش بیشتر و هماهنگی دقیقتر میتوان تا حدی بر شرایط موجود غلبه کرد. البته ما از همه جزئیات و محدودیتها آگاه نیستیم و به همین دلیل نمیخواهم قضاوت قطعی یا اتهامی متوجه مسئولان کنم.
ارسال نظر