«خسرو معتضد» تاریخ نگار، مجری و کارشناس برنامه های تاریخ معاصر تلویزیون در گفت و گو با خبرنگار سینماپرس با اشاره به تاثیر افزایش هزینه های تولید فیلم و سریال بر حذف تدریجی این ژانر از تولیدات نمایشی اظهار داشت: اینکه جامعه سینمایی ما در مقاطع تاریخی وارد تولید آثار جدی نمیشود، هزینه بسیار سنگینی دارد؛ هزینهای که آثار آن در سالهای اخیر کاملاً قابل مشاهده است. فیلمهایی که امروز ساخته میشوند، اغلب به چند لوکیشن محدود خلاصه میشوند؛ یک ویلا، یک هتل، چند خیابان، دو خودرو و نهایتاً یکی دو آپارتمان. نمونههای متعددی از این دست را در فیلمهایی میبینیم که بازیگران ثابتی مانند پژمان جمشیدی در آنها حضور دارند.
وی افزود: من به دلیل علاقه جدی به سینما، به طور منظم فیلمهای خارجی را دنبال میکنم و هفتهای دو یا سه شب از طریق شبکههای ماهوارهای آثار سینمایی جهان را میبینم. در این میان، سینمای هند برای من بسیار قابل توجه است. به نظر من، سینمای هند عملاً در مسیر هالیوود حرکت کرده است. آنها تقریباً تمامی وقایع تاریخی خود را از قرن هجدهم و نوزدهم، از جمله جنگ با انگلیسیها، شورشهای مردمی علیه استعمار بریتانیا و تحولات اجتماعی آن دوران، به تصویر کشیدهاند. نکته قابل توجه این است که از بازیگران خارجی، از انگلستان و آمریکا، به شکل گسترده استفاده میکنند. سینمای جدید هند، به اعتقاد من، اصلاً قابل مقایسه با گذشته خود نیست.
این تاریخ نگار در مورد ضرورت بکارگیری متخصصین حوزه تاریخ در مرحله نگارش فیلمنامه بیان کرد: شما باید از نظر تاریخی پشتوانه داشته باشید و حتماً یک مورخ یا پژوهشگر تاریخ در کنار پروژه حضور داشته باشد. کافی است یک اشتباه کوچک در لباس یا جزئیات تاریخی رخ دهد تا اثر به سخره گرفته شود. اینکه کلاه پهلوی در چه دورهای استفاده میشده یا کلاه شاپو از چه زمانی وارد شده، جزئیاتی است که اگر رعایت نشود، اعتبار اثر از بین میرود.
او ادامه داد: در گذشته، برخی کارگردانان مانند آقای ورزی به این مسائل توجه جدی داشتند. ایشان برای آثار تاریخی خود، لباسها را طراحی، نقاشی یا عکاسی میکرد و برای سریالهایش مستندات جمعآوری میشد، اما امروز این اتفاق بسیار کمتر رخ میدهد. از سوی دیگر، تلویزیون نیز عملاً بودجه کافی برای چنین پروژههای تاریخی ندارد و علاقهمندیاش به تولید آثار تاریخی کاهش یافته است. شاید بخشی از این مسئله به این دلیل باشد که بسیاری از فیلمسازان فعال این حوزه کنار رفتهاند.
معتضد همچنین با اشاره به لزوم مطالعات گسترده کارگردانان فیلم های تاریخی بیان کرد: فیلم تاریخی نیازمند کارگردان باسواد، پژوهشگر، محقق و مورخ است. برای مثال، در پروژهای مانند سریال عمر بن خطاب که حدود هشت سال پیش ساخته شد، حدود چهل پژوهشگر حضور داشتند. یا سریال معاویه که سال گذشته تولید شد؛ اثری بسیار دقیق و حرفهای که با مشارکت مالی کشورهایی مانند الجزایر، تونس، عربستان و مصر ساخته شد. این سطح از تولید در اینجا بسیار دشوار است، زیرا محدودیتها و سانسورهای گسترده وجود دارد.
وی افزود: دولت نیز عملاً توجهی به این مسائل ندارد و ما مدام در حال بازپخش آثار محدودی مانند مختارنامه یا ولایت عشق هستیم. در حالی که من با اطمینان میگویم حداقل سه هزار سوژه تاریخی ایرانی وجود دارد که قابلیت تبدیل شدن به آثار سینمایی و تلویزیونی را دارند. نمونهای از این آثار، فیلم یتیمخانه ایران است که برای من بسیار جذاب بود؛ فیلمی که به موضوع بیماریهایی مانند وبا و طاعون و نقش استعمار در آن دوران میپرداخت.
«خسرو معتضد» در پایان این گفت و گو خاطرنشان ساخت: ضرورت پرداخت به ژانر تاریخی دقیقاً از همینجا ناشی میشود. اگر تاریخ خود را روایت نکنید، کشور دچار گسست هویتی میشود. اگر مردم تاریخ ندانند، ترکیه میگوید ما ترکزبان هستیم و آذربایجان نیز ترکزبان است؛ پس مالک ترک های ما می شوند کردهای عراق میگویند کرد هستند و کردستان ایران هم کردزبان است؛ پس مالک کرد های ما میشوند بلوچهای پاکستان که زمانی بخشی از ایران بودند، در دوره ناصرالدین شاه از کشور جدا شدند. نپرداختن به تاریخ، هزینهای به مراتب سنگینتر از هزینه تولید یک فیلم تاریخی دارد.
ارسال نظر