به گزارش سینماپرس، آیدین مهدی‌زاده، رئیس شورای هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی ایران در گفت‌وگو با ایرنا در خصوص وضعیت برپایی هشتمین دوسالانه ملی خوشنویسی می‌گوید. برای او رشته خوشنویسی جایگاه ویژه‌ای در هنر ایران دارد. در این گفت‌وگوی صمیمی مهدی‌زاده از مشکلات خوشنویسی در ایران و منطقه، نگاه نسل جوان به این رشته، سند جامع خوشنویسی و جریان دوسلانه هشتم می‌گوید که در ذیل آن را می‌خوانیم.

خوشنویسی اولویت دوستان نیست

با توجه به میزبانی شهر قزوین، و همکاری سازمان‌ها و نهادهایی چون انجمن خطوط قرآنی، معاونت قرآن و غیره، تاکنون وضعیت برپایی دوسالانه خوشنویسی به کجا رسیده است؟

بسیار سعی کردیم که مشارکت نهادهای مختلف را داشته باشیم و یک بسیج ملی برای دوسالانه برپا کنیم اما به غیر از مجموعه دارالکتابه، مجموعه طبع و نشر قرآن کریم، مجموعه دیگری تا کنون پا پیش نگذاشته است و گویی خوشنویسی ایرانی اولویت دوستان نیست. حالا جای تعجب دارد که بعد از آن می نشینند و در هر محفلی از به تاراج رفتن آن توسط کشورهای همسایه و حاشیه خلیج فارس می‌گویند. شاید انتظار دارند که کسی از جهانی موازی برای نجات خوشنویسی ایران کاری بکند.

اما از این موضوع که بگذریم باید عرض کنم که داوری نهایی هشتمین دوسالانه خوشنویسی ملی ایران در نهایت شکوه و بزرگی برگزار شد. بیش از ۲۵ استاد بنام این عرصه در جلسه داوری حضور داشتند و بیشتر از هشت ساعت به تبادل نظر درباره تک تک آثار پرداختند. به گواهی خودشان کیفیت بالای آثار و نزدیکی کیفیت و شیوه‌ها، کار داوری را بسیار پیچیده کرده بود اما به شکر خداوند در سلامت کامل داوری انجام شد. باور بفرمایید اگر این جلسه داوری در هر نقطه ای از جهان برپا می‌شد چنان انفجار خبری و رسانه‌ای اتفاق می‌افتاد، مثال زدنی، اما به هر صورت این شکوه و بزرگی در کیفیت در نهایت سکوت خبری برگزار شد. دریغ از یک خبرگزاری. در جلسه به دوستان گفتم ما بسیار دل بزرگ و چشم و دل سیر هستیم که چنین ثروتی را این چنین هدر می‌دهیم.

دوسالانه بدون پیوستگی فرهنگی هیچ است

پیشتر اشاره داشتید جشنواره‌های کشورهای همسایه در حوزه خوشنویسی، بعضا با اشتباهاتی مواجه بودند که در بلندمدت می‌تواند به ضرر خوشنویسی زبان فارسی باشد. این اشتباهات چه هست؟

بسیار بهتر است که اهل فن در این حوزه اظهار نظر کنند. اما باید قبول کرد که کیفیت خوشنویسی در کشورهای دیگر در سطح کشور ایران نیست و خطاهای بسیاری چه از نظر فنی و چه از نظر اصالت اتفاق می‌افتد که قابل اغماض نیست. مثلاً اینکه خط نستعلیق را یک خط غیر ایرانی بدانیم و آنرا در دسته بندی های دیگر گون ارائه کنیم جای بحث نمی گذارد.

باید چه کرد، پیشنهادها و راهکارها در این خصوص چیست؟

کار نیکو کردن از پر کردن است. باید کار کرد. باید دائم در رویداد و جشنواره و مسابقه بود. باید در کوران کار بود. دو سال یکبار گوشه از کشور سر و صدایی به پا شود. اندک هزینه‌ای وزارت فرهنگ پای کار آورد، اتفاقی نخواهد افتاد. این دوسالانه بدون پیوست فرهنگی گویی هیچ است. نگارخانه تخصصی، حراج و اکسپوی تخصصی، سمینار و نشست اختصاصی، جذب مقالات و پژوهش ویژه، رشته دانشگاهی ویژه و غیره، همه و همه باید در یک اکوسیستم پیوسته در کنار هم معنا دار خواهد بود.

رشد چشمگیر جوانان

فرمودید که نگارخانه تخصصی در حوزه خوشنویسی وجود ندارد، با توجه به اینکه، خوشنویسی آبشخور هنرهای نوین است، مورد توجه قرار نگرفته، چطور می‌شود این اتفاق صورت گرفته باشد، منظور شما از توجه چیست؟

ببینید به سختی توانستیم خطوط نوین را در دوسالانه هشتم بگنجانیم و پایدار کنیم، ادامه مسیر قبل را پی بگیریم. اما واقعا بدون حضور کد نویسان و فونت نویسان این مسیر به جایی خواهد رسید؟ بدون رویکردهای نو و اتفاقاً بازاری به نظر شما به جایی خواهیم رسید؟ من نمی‌گویم اصالت را فراموش کنیم و هیچ کدام بدیل دیگری نیست. پهنه باید باز باشد. بازار باید آزاد باشد. همه باشند.

هر چند خبرهای خوب هم هست. رشد چشمگیر جوانان در دوسالانه، رشد حضور بانوان، اقبال جوانان به خطوطی چون تعلیق بی نظیر بود. این دوره رشدی همه جانبه در حدود ۲۵ درصد در کمیت کارها از هر نظر وجود داشت. این یعنی تشنگی این یعنی باور اینکه مردم می‌خواهند. حال باید دید تشکل ها چگونه پای کار خواهند آمد.

نگارخانه تخصصی خوشنویسی چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

ببنید هر هنر بازار تخصصی خود را دارد. مخاطب خود را دارد، منتقد، قیمت‌گذار، مشتری و نمایشگاه گردان خودش را می‌خواهد. یک نگارخانه تخصصی متصل به جامعه تخصصی خود است. نمی‌توان خوشنویسی را در کنار سایر آثار تجسمی به نمایش در آورد باید جایگاه و شأن خود را داشته باشد.

بحث نبود سند جامع خوشنویسی ایران که با کمیسیون فرهنگی مجلس نیز صحبت شده، دقیقا چیست و با چه رویکردی مد نظر قرار گرفته است؟

ببینید منظور این نیست که سندی بر اسناد قبلی اضافه کنیم و آنرا به فراموشی بسپاریم. مقصود از اینکه سند جامع خوشنویسی وجود ندارد این است که نظم مسائل خوشنویسی شفاف نیست، نگاشت نهادی آن مشخص نیست و متولی و پاسخگویی وجود ندارد. خوشنویسی ارگانیک و خود جوش رشد می کند، البته این بد نیست اما قابل برنامه ریزی نیست. در این صورت باید منتظر هر اتفاقی چه خوب چه بد بود. با تدوین سند جامع قصد نداریم چرخ را از اول اختراع کنیم یا بر بدیهیات تاکید کنیم. غرض ایجاد هم صدایی و هم دلی است.

برگزاری افتتامیه فردا سه شنبه

با توجه به کم‌کاری دبیرخانه دوسالانه خوشنویسی در قزوین در اطلاع رسانی این رویداد مهم ملی، مسائل اجرایی را از شما می‌پرسیم، وضعیت داوری‌ها به چه شکلی است؟

همانطور که عرض کردم داوری انجام شده است و در هر پنج بخش جوایز به صورت کامل مطابق با فراخوان اهدا خواهد شد.

زمان برپایی دوسالانه کی خواهد بود؟

در دی‌ماه ۱۴۰۴ برگزار فصل اول آن برگزار خواهد شد. فردا سه‌شنبه ۱۶ دی‌ماه افتتاحیه انجام می‌شود و سپس برپایی نمایشگاه را شاهد خواهیم بود.

مکان برپایی در شهر قزوین، مشخص شده است؟

بله افتتاحیه و نمایشگاه فصل اول، در کاروان‌سرای سعدالسلطنه در شهر قزوین است، اما به یاری خداوند بنا داریم که این نمایشگاه را در یک تور سراسری در کل کشور به صورت منطقه‌ای به گردش در آوریم.

سیاست‌های برگزاری این رویداد به منظور تفاوت با دوره‌های قبل چگونه بوده است؟

تفاوت‌هایی با دوره‌های گذشته وجود دارد اما چارچوب اصلی همان هفت دوره گذشته مشهود است. تعداد خطوط افزایش پیدا کرده، تعداد و مقدار جوایز افزایش چشمگیر داشته است. به یاری خداوند کتاب جشنواره در کیفیتی ممتاز به نشر خواهد رسید. قصد بر این است که نمایشگاه در چندین استان تکرار شود و بخش فروش آثار برای دوسالانه دیده شده است.

از بحران اطلاع‌رسانی رنج می‌بریم

زمانی که اطلاع رسانی مناسب از این رویداد نیست، بحث اقتصادی این رویداد برای جذب خریداران آثار که مطرح شده بود، چگونه مدیریت می‌شود؟

متاسفانه عرض کردم از بحران اطلاع رسانی رنج می‌بریم. اما خوشبختانه در بخش فروش آثار از گروه های تخصصی دعوت شده است. امید داریم که بایک کار تخصصی به نتیجه برسیم. اکثر کسانی که در این حوزه فعال هستند دعوت شده اند.

سیاست‌های این دوره برای اثربخشی در جریان‌سازی هنر خوشنویسی در نسل‌های جوان‌تر به چه شکل برنامه ریزی شده است؟

حقیقتش این است که برنامه ای برای جذب نسل جوان تا آنجا که من میدانم، وجود نداشته، همه امید ما همان جریان خودجوش است. امید داشتیم که با افزایش جوایز هم از نظر تعداد و هم نظر مقدار بتواند انگیزه‌ای برای آنها باشد. اما واقعا این کفایت نمی‌کند. خوشبختانه تشکل‌های فعال مثل انجمن خوشنویسان بر پایه همین استقبال جوانان استوار است، مهم این است که بتوانند خدمات خوبی به آنها ارائه کنند.

شور و شوق برپایی دوسالانه را نمی‌بینیم، انگاری نگاه دبیرخانه هم به این هنر، سنتی و پیر است، درحالی که خط جزو هویت هنر ملی ما است. چگونه باید این هنر را حفاظت کرد، اینکه انجمن‌ها به شکل استاد شاگردی پیش می‌روند کافی خواهد بود، این گسست نسل های جدید از هنرهای سنتی را باید چگونه جبران کرد؟

نکته مهمی است به قول شما باید برنامه داشت. چقدر هنر خوشنویسی در دانشگاه و هنرستان جایگاه دارد؟ چقدر آموزش آن متحول شده است؟ به راستی اندک.
یکی از مواردی که مد نظر است و امید واریم بتوانیم آنرا محقق کنیم اعزام هنرمندان جوان منتخب رویداد دوسالانه به رویدادها و جشنواره های بین المللی است در این خصوص رایزنی خوبی انجام شده و هدف دفتر هنرهای تجسمی حمایت حداکثری از این موضوع است. امیدواریم که نهادهای دیگر هم حمایت کنند.

در پایان اگر نکته ای مد نظر دارید، ممنون می‌شویم، بگویید؟

مردم باید بدانند که چه ثروت عظیمی در این کشور نهفته است. اطلاع رسانی رکن اساسی است که با یاری رسانه‌هایی چون شما، محقق خواهد شد.