یکشنبه ۳۱ فروردین ۱۳۹۹ - ۱۱:۲۱

ضعف سریال های نوروزی نشأت گرفته از چیست؟

فقدان استراتژی، پیشروی در مسیری مغایر با اهداف انقلاب اسلامی، بی توجهی به فرهنگ ملی و سبک زندگی ایرانی-اسلامی، تقلید و کپی کاری دلایل افول تولیدات تلویزیونی!

فارسیجانی-کوشکی-گیتی-کریمی-اسماعیلی تبار-فهیم-عباسی-طالبی زاده

سینماپرس: پس از پخش سریال های نوروزی ۹۹ که با انتقادات جدی از سوی مخاطبان، کارشناسان و منتقدان روبرو شد، تعدادی از هنرمندان سینما و فعالان فرهنگی با تأکید بر اینکه فقدان استراتژی در سازمان صدا و سیما و پیشروی در مسیری مغایر با اهداف نظام و انقلاب اسلامی باعث افول جدی برنامه های نمایشی رسانه ملی شده است تأکید کردند سریال های نوروز ۹۹ سنخیتی با فرهنگ ملی و سبک زندگی ایرانی-اسلامی نداشتند.

به گزارش سینماپرس تلویزیون یکی از مهمترین رسانه هایی است که در تمامی کشورهای جهان حکومت ها و دولت های مختلف برای آن جایگاه ویژه ای در نظر گرفته شده است چرا که این رسانه فراگیر که در هر خانه ای یافت می شود و تأثیرات زیادی روی عامه مردم به جای گذاشته و به همین دلیل همواره به این رسانه به عنوان یکی از حساس ترین دستگاه های تبلیغاتی کشورها نگاه می شود.

از سال ها قبل مدیران و سیاست گذاران سیمای جمهوری اسلامی ایران با هدف جذب حداکثری مخاطبان رسانه ملی اقدام به تولید سریال هایی با عنوان سریال های مناسبتی کردند که در ایامی همچون ماه مبارک رمضان، عید نوروز، ماه محرم، دهه فجر و... آثاری را برای مخاطبان پخش می کردند که متناسب با حال و هوای آن ایام بود. طی سال های ابتدایی این قبیل آثار به دلیل عدم وجود شبکه های ماهواره ای فارسی زبان، عدم پیشرفت تکنولوژی، تعداد بسیار کم شبکه های تلویزیونی و... استقبال خوب مخاطبان را در پی داشتند اما رفته رفته با تکثر تعداد شبکه های تلویزیونی و ماهواره ای و آمدن ابزار و ادوات جدید و وجود رسانه های مختلف گرایش مردم نسبت به این گونه سریال ها و برنامه ها بسیار کمتر شد.

بسیاری از کارشناسان دلیل اصلی عدم توجه مخاطبان به برنامه های تلویزیونی و به ویژه سریال های مناسبتی را به دلیل عدم وجود خلاقیت و به روز شدن آثار تولید شده در سیما می دانند و معتقدند با گذشت هر سال، تولیدات تلویزیون روندی رو به زوال را پیش رو می گیرد و این برای یک رسانه ملی ضعف بزرگی محسوب می شود.

در کشور ما مدیران سازمان صدا و سیما همواره نگاهی جدی به تولید سریال های مناسبتی به ویژه آثار طنز داشته اند و در طی دو دهه گذشته سریال سازی برای ایام نوروز همواره با سر و صداهای زیادی همراه بوده است؛ چرا که مقابله با شبکه های متعدد ماهواره ای فارسی زبان که به صورت قارچ گونه در حال رشد و حمایت مالی هستند و مخاطبان ایرانی را هدف اصلی ترویج فرهنگ غربی می دانند از طریق تولیدات تصویری نیازمند عزمی جدی از سوی مدیران تلقی می شود.

در ایام نوروز ۱۳۹۹ که به دلیل شیوع کرونا و خانه نشینی عموم مردم، تلویزیون می توانست از یک فرصت طلایی برای جلب توجه توده های مردم با توجه به نیازهای روز مخاطب به ویژه نسل جوان داشته باشد با تقلید و تکرار و کهنه کاری و کلیشه پردازی دست به تولیداتی زد که یا اصلا مخاطبی نداشتند و برای مردم عاری از هرگونه جذابیتی بودند یا مانند سریال «پایتخت۶» به دلیل مشکلات فراوان ساختاری و محتوایی با انتقادات و حواشی زیادی روبرو شدند.

انتقادات نسبت به این سریال ضد ارزش، سخیف و بی محتوا به حدی بود که عبدالعلی علی عسگری رئیس سازمان صداوسیما به معاونت سیما دستور ویژه‌ای برای بررسی حواشی قسمت آخر «پایتخت۶» داده و گفته است باید مشخص شود این اقدام حاصل اشتباه و بی‌توجهی است یا فتنه‌انگیزی «ستون پنجم فرهنگی دشمن»!؟

همچنین سردار غیب پرور رئیس سابق سازمان بسیج مستضعفین در نامه‌ای انتقادی به رئیس سازمان صداوسیما، تاکید کرد: به نیروهای مؤمن و انقلابی میدان دهید و مجاهدانه جلوی خط ضد انقلاب و نفوذی بایستید.

در همین رابطه با ۸ تن از چهره های سرشناس سینما، تلویزیون و رسانه ای آقایان: دکتر پرویز فارسیجانی، محمدصادق کوشکی، حسین گیتی، عباس کریمی، دکتر مهدی اسماعیلی تبار، آرش فهیم، پیمان عباسی و سرکار خانم: سارا طالبی زاده با ما گفتگو کردند که ماحصل آن برای اطلاع بیشتر مخاطبان گرامی در ذیل نقل شده است.

دکتر پرویز فارسیجانی مدیرکل سابق مطالعات و توسعه دانش و مهارت‌ های سینمایی سازمان سینمایی پس از اتمام پخش سریال های نوروز ۱۳۹۹ گفت: آثار نمایشی در سازمان صدا و سیما فاقد استراتژی روشن هستند؛ به عنوان مثال سازمان نمی داند ۵ سال یا ۱۰ سال دیگر می خواهد به کجا برسد، هیچ گونه هدفی در تولیدات وجود ندارد و همه چیز به حال خود رها شده و از همین رو است که ما با آثار نازل و میانمایه در تلویزیون روبرو هستیم. عدم حضور نیروهای متعهد، متدین و انقلابی باعث تولید آثار نازل در تلویزیون شده است. جای نیروهای انقلابی در تولیدات صدا و سیما به خصوص در بخش سریال سازی به شدت خالی است. نیروی های حزب الهی و انقلابی در پیچ و خم های عجیب فرآیند کارهای نمایشی تحویل گرفته نمی شوند و در عوض کارهای سنگین و کلیدی به افرادی سپرده می شود که اگر به آن ها ضدانقلاب نگوییم، به هیچ عنوان به انقلاب اسلامی هم تعلق خاطر ندارند!

محمدصادق کوشکی عضو هیأت علمی دانشگاه تهران و کارشناس فرهنگی نیز در این رابطه به سینماپرس گفت: سازمان صدا و سیما به عنوان قلب تپنده رسانه ای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران که بیشترین کوشش رسانه ای را در میان رسانه ها دارد سال ها است به بیماری دچار است و این بیماری در مدیریت سازمان خودش را نشان می دهد؛ متأسفانه در همه دوره ها این بیماری مزمن وجود داشته و همواره خطرناک تر شده و آسیب های بیشتری را متوجه جامعه کرده به نحوی که می توان گفت رسانه ملی مسیری مغایر با اهداف انقلاب اسلامی را در پیش گرفته است. متأسفانه خط تفکر انقلاب اسلامی بسیار کمرنگ است؛ مدیرانی که برای رسانه ملی خط مشی تعیین می کنند یا مرعوب تمدن غرب هستند و یا هیچ نسبتی با انقلاب اسلامی ندارند؛ حضور این مدیران باعث تولید سریال هایی مانند «پایتخت۶» می شود که یک فاجعه تمام عیار است!

حسین گیتی منتقد پیشکسوت سینما نیز پس از اتمام پخش سریال های نوروز ۱۳۹۹ گفت: سریال های نوروزی هیچ سنخیتی با فرهنگ ملی و سبک زندگی ایرانی-اسلامی نداشتند؛ باعث بهت و حیرت است که چطور در یکی از این سریال ها برخی موقعیت ها و سکانس های فیلم های پیش از انقلاب اسلامی بازسازی شده و فیلمنامه نویس و کارگردان تن به چنین تقلید مشمئزکننده و پیش پاافتاده ای داده اند! تقلید برخی از سریال سازان از فیلمفارسی های پیش از انقلاب اسلامی و برخی سریال های ترکیه ای فاجعه بار است! ‌ بنده صراحتا عرض می کنم که ایده گرفتن از سریال های سخیف ترکیه ای باعث شرمساری است چرا که تلویزیون برخلاف سینما رسانه ای فراگیر و فرهنگ ساز است که عموم مردم در سراسر کشور برنامه های آن را می بینند و از این برنامه ها الگوبرداری می کنند؛ به همین علت است که تلویزیون هرگز نباید ضدفرهنگ ملی و اعتقادات و ارزش های دینی که عموم جامعه به آن معتقد هستند عمل کند.

عباس کریمی منتقد سینما و کارشناس فرهنگی با انتقاد از سریال های نوروزی اظهار داشت: فقدان پژوهش، بی دغدغگی مدیران و نگاه بزن دررویی سازندگان باعث افول و سقوط جدی اغلب آثار نمایشی در رسانه ملی شده است؛ متأسفانه عمده برنامه های تلویزیون به خصوص در حوزه سریال سازی اثرات آموزشی معکوس و مخربی دارند که تربیت نسل جوان را دچار خدشه می کند و تولید و پخش آن ها به صلاح خانواده ها و جامعه نیست. این مایه تأسف است که دست اندرکاران رسانه ملی برای ساخت و تولید سریال هایی هزینه می کنند که اثرات مخرب آن ها در جامعه به شدت مشهود است! به عنوان مثال در همین سریال «پایتخت۶» اغلب جوانان بی تربیت و سر به هوا بودند. بی حرمتی به مقام بزرگترها در این سریال بیداد می کرد و این در حالی است که جامعه ما در شکل واقعی این گونه نیست.

دکتر مهدی اسماعیلی تبار مشاور فرهنگی و روانشناس مطرح کشور پس از اتمام پخش سریال های نوروز ۱۳۹۹ گفت: مشکل سریال های تلویزیونی از آنجا نشأت می گیرد که زمان برای نگارش فیلمنامه های شان نمی گذارند، دم دستی ترین محتوا را انتخاب می کنند و نتیجه اش این می شود که بودجه های بیت المال را به هدر دهند، متأسفانه معیار و ملاک مدیران سینما جذب حداکثری مخاطبان است و حاضرند برای این جذب حداکثری دست به هرکاری بزنند اما متوجه نیستند که نباید با ترویج بی اخلاقی مفرط چنین خطای فاحشی را مرتکب شوند! مدیران بی سواد و ناکارآمد چرا باید ۲۰ میلیارد از بودجه بیت المال را برای بازسازی صحنه های فیلم بازیگران رژیم طاغوت هزینه کنند؟ چرا ما باید در رسانه ملی مان از گوگوش و بهروز وثوقی یاد کنیم؟

آرش فهیم روزنامه نگار فرهنگی نیز در این باره به سینماپرس گفت: سریال‌های نوروزی سیما نیز نمره‌ ای پایین می‌گیرند چرا که دچار محتوایی خنثی و بی‌جهت بودند. ای کاش همیشه این بیان رهبر معظم انقلاب سرلوحه مدیران، تهیه کنندگان و برنامه سازان سیما باشد که فرموده بودند: «فیلم خنثی بی اثر بی محتوا، بدون پیام، مطلقاً پخش نکنید. برنامه بی فایده بی محتوایی که فقط یک وقت و یک فاصله زمانی را پر می‌کند مطلقاً پخش نکنیم.»؛ بزرگترین نقطه ضعف سریال های سیما در نوروز ۹۹ «فاصله گذاری با آرمان ها و مسائل روز کشور» بود. انتظار ما از همه سریال های سیما آرمانگرایی است اما مجموعه های نوروزی نه تنها این ویژگی را نداشتند، حتی با مسائل سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، بین المللی و فرهنگی که مردم و کشورمان با آن ها دست به گریبان هستند هم نسبتی نداشتند. واقعا جای شگفتنی است که کشوری چون ایران با این همه مسئله و سوژه دست اول و مهم، آن وقت در سریال های نوروزی حتی گوشه ای از این فراز و نشیب ها و موضوعات بروز، دیده نمی شود.

پیمان عباسی فیلمنامه نویس سینما و تلویزیون پس از اتمام پخش سریال های نوروز ۱۳۹۹ گفت: ما اگر نگاهی گذرا به آثار نمایشی تولید شده در حدود یک دهه قبل بیندازیم متوجه می شویم که سریال ها در آن دوران با توفیق بیشتری روبرو بودند و مخاطبان را به صورت انبوه به سمت خود جذب می کردند و اگر همچنان برای چندمین بار بازپخش شوند باز هم با انبوهی از مخاطب روبرو هستند از این رو معتقدم مدیران رسانه ملی برای جذب مخاطب باید از فرمول های قبلی در حوزه تولید آثار نمایشی استفاده کنند.

سارا طالبی زاده دبیر فرهنگی روزنامه حمایت نیز پس از اتمام پخش سریال های نوروز ۱۳۹۹ در گفتگو با سینماپرس اظهار داشت: برخی مدیران سازمان صدا و سیما در حالی از رکوردشکنی تعداد مخاطب برنامه های تلویزیونی خبر می دهند که نمی توان چشم ها را بر روی ضعف شدید برخی سریال ها و ویژه برنامه های نوروزی که در این ایام پخش شد بست! متأسفانه سریال های نوروزی سرشار از ضعف های فاحش ساختاری و محتوایی بودند و احتمالا افزایش میزان مخاطبان برنامه های رسانه ملی به دلیل قرنطینه دوران کرونایی بوده و مدیران سازمان نباید این اتفاق را به حساب خوب بودن کیفیت سریال ها بگذارند! یکی از مهمترین سریال هایی که در ایام نوروز پخش شد «پایتخت۶» به کارگردانی سیروس مقدم بود. سریالی که در فصل های پیشین خود توانسته بود انبوهی از مخاطبان را به سوی خود جذب کند اما متأسفانه در سری جدید این سریال برخلاف فصل های پیشین اش هیچ نشانی از صداقت و سلامت در کانون خانواده دیده نمی شد!

اخبار مرتبط